Yazdır 
Resmi Gazete Tarihi: 17.01.2008 Resmi Gazete Sayısı: 26759

YAĞLI, LİFLİ, TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ TOHUMU SERTİFİKASYONU VE

YAĞLI, LİFLİ, TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ TOHUMU SERTİFİKASYONU VE

PAZARLAMASI YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik, yağlı, lifli, tıbbi ve aromatik bitkilerin türlerine ait tohumlukların kaliteli ve standartlara uygun üretimini sağlamak amacıyla, sertifikasyon sistemi dahilinde gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesi ve 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Merkez ve Taşra Kurumlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Başvuru kuruluşu: Üretimin yapıldığı ildeki Bakanlık il müdürlüğü veya Bakanlık tarafından beyanname kabulü ve tarla kontrolleri için yetkilendirilen kuruluşları,

c) Çeşit sahibi: Sertifikasyon için uygun olan ve kayıt altında olan çeşitlere ait tohumlukların üretiminden, çoğaltılmasından ya da çeşidin muhafazasından sorumlu kişi ya da kuruluşu,

ç) Çeşit safiyeti: Tohumluğun sahip olduğu genotipten farklı olan çeşitlerin oranını,

d) Elit tohumluk: Yeni ıslah edilmiş veya geçmiş yıllarda ıslah edilmiş olmakla beraber usulüne uygun olarak çeşit safiyeti muhafaza ve devam ettirilen doğrudan doğruya ıslahçı tarafından veya yetkili kuruluş tarafından kontrol edilen, orijinal tohumluğun başlangıcı ve diğer sınıftaki tohumlukların kaynağı olan tohumluğu,

e) Ham tohumluk: Orijinal ve sertifikalı tohumluk sınıflarında üretilen, nihai sertifikalandırılmamış tohumlukları,

f) Ham tohumluk sertifikası: Orijinal ve sertifikalı tohumluk sınıflarında üretilen, nihai olarak sertifikalandırılmamış tohumluklar için düzenlenen belgeyi,

g) İzolasyon mesafesi: Tohumluk üretim alanlarında, birbirini tozlayıp dölleyebilecek tür, cins ve çeşitlerin üretimleri arasında bulunması gereken tozlanmayı engelleyecek minimum uzaklığı,

ğ) (Değişik:RG-14/9/2008-26997) Genel Müdürlük: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,

h) Kontrolör: Tohumluk sertifikasyonuna ilişkin kontrolleri yapan, numune alan ve piyasa denetimlerini yaparak bu konularda belge düzenleyen Bakanlıkça tohumluk kontrolörü olarak yetkilendirilen kamu görevlilerini veya özel kişileri,

ı) Orijinal tohumluk: Elit tohumluktan veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini ve sağlığını devam ettiren, araştırma, ıslah ve deneme kuruluşlarında veya bu kuruluşların denetimi altında yetiştirilen tohumluğu,

i) Saf tohumluk: Yabancı maddeleri ayrılmış, aynı bitki çeşidine ait generatif veya vegetatif üreme kısımlarını,

j) Sertifikalı tohumluk: Orijinal tohumluk veya kendisinden elde dilen, çeşit safiyetini ve sağlığını devam ettiren tohumluğu,

k) Sertifikasyon kuruluşu: Bakanlık tarafından sertifikasyon ile yetkilendirilen kuruluşları,

l) Tedarikçi: Tohumluk üreticilerinden temin edilen tohumlukları yeniden işleyen veya pazarlayan kişi veya kuruluşları,

m) Tohumluk kademesi: Herhangi bir sınıfta tohumluğun yıl olarak üretilme süresini,

n) Tohumluk numunesi: Tohumluk partisini temsilen partinin niteliklerinin tespiti ve sonucunda tohumluğa sertifika veya rapor verilebilmesi için tohumluk cinsine has laboratuvar analiz ve testlerine tabi tutulacak birim ağırlıktaki tohumluğu,

o) Tohumluk standardı: Tohumluğun fiziksel ve biyolojik niteliklerini belirleyen kalite ölçülerini,

ö) Tohumluk üreticisi: Tohumlukları üreten veya sözleşmeli olarak ürettiren, işleyen ve pazarlayan kişi veya kuruluşları,

p) Tohumluk yetiştiricisi: Sözleşmeli olarak tohumluk üreticileri adına üretim yapan kişi veya kuruluşları,

r) Tohumluk partisi: Tohumluk kontrol ve sertifikasyon sisteminde, bir numunenin alınmasına esas olan, bir sertifika veya raporun temsil ettiği, tohumluğun cinsine göre tespit edilmiş azami tohumluk miktarı,

s) TTSM: Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğünü,

ş) Üretim sezonu: 1 Temmuzdan başlayarak bir sonraki yılın 30 Haziranına kadar olan dönemi

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sertifikasyon ve Pazarlama Esasları

            

Genel şartlar

MADDE 4 – (1) Sertifikasyon sistemine ve pazarlamaya ait genel hükümler aşağıda yer almaktadır.

a) Ek 1’de yer alan türlere ait tohumlukların sertifikasyon sisteminde üretilmesi için, tohumlukların ait olduğu çeşitlerin kayıt altında olması şartı aranır.

b) Tohumluklar, Bakanlık tarafından yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretilir ve pazarlanır.

c) Elit ve orijinal tohumluk üretimleri ıslahçı, çeşit sahibi veya bunların yetki verdiği araştırma kuruluşları tarafından üretilir ve pazarlanır.

ç) Tohumlukların üretildikleri üretim sezonu içinde sertifikalandırılmaları esastır. Aynı üretim sezonu içinde pazarlanamayan tohumluklar için ticarete arz olunmadan önce çimlenme analizlerinin yapılması gerekir.

d) Tohumluk üretimlerinde izlenebilirlik; numune alma öncesinde beyanname numarası, numune alma sonrasında ise parti numarası ile sağlanır. Beyanname numarası ve parti numaraları tür veya çeşit değişse bile tekrarlanmaz. Beyanname numarası ile tarla kontrol raporu numarası "Üretici kuruluş kod numarası/Sıra numarası" şeklinde verilir.

Beyanname verilmesi

MADDE 5 – (1) Tohumlukların sertifikalandırılabilmesi için, tohumluk beyannamesi verilir.

(2) Tohumluk beyannameleri düzenlenmesi ve kabul edilmesi aşağıdaki yöntemle yapılır.

a) Tohumluk üretimleri için Ek-2 veya Ek-3’de yer alan beyannamelerden uygun olanı doldurulur.

b) Her tohumluk çeşidi ile her parsel veya her tarla için ayrı tohumluk beyannamesi düzenlenir.

c) Tohumluk beyannameleri üç nüsha olarak düzenlenir,

ç) Tohumluk beyannameleri ekiliş tarihinden itibaren otuz gün içinde başvuru kuruluşuna verilir.

d) Başvuru sırasında tohumluk beyannamesine;

1) Ekilen tohumluğa ait sertifikanın aslı veya sertifikanın aslının bulunduğu resmi kuruluştan onaylı sureti,

2) Çeşide veya ebeveynlere ait özellik belgeleri,

3) Üretim tarlalarını gösteren krokiler

eklenir.

e) Kabul edilerek onaylanan beyannamelerin birinci nüshası tohumluk beyannamesini kabul eden kuruluşta saklanır. İkinci nüsha tarla kontrollerinde kullanılması için kontrolörlere verilir. Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi vurularak üreticiye verilir.

Tarla kontrolleri

MADDE 6 – (1) Tarla kontrolleri aşağıdaki esaslar dahilinde yapılır.

a) Tarla kontrolü, Bakanlıkça yetkilendirilen kontrolörler tarafından yapılır. Tarla kontrolünün tamamlanmasından sonra kontrolör, beyanname bilgileri ve tarla kontrol standartlarını göz önünde bulundurarak, tarla kontrol raporunu üç nüsha halinde düzenler.

b) Raporlarda silinti veya kazıntı yapılmaz. Değişiklik zorunlu ise yanlışlığın üzeri çizilerek doğrusu yazıldıktan sonra kontrolör tarafından paraflanır.

c) Tarla kontrol raporunun birinci nüshası sertifikasyon kuruluşuna gönderilmek, ikinci nüshası ise itiraz halinde kullanılmak üzere başvuru kuruluşunda muhafaza edilir. Üçüncü nüsha "SERTİFİKALANDIRMADA KULLANILAMAZ" kaşesi vurularak üreticiye verilir.

ç) Tarla kontrollerine göre tohumluğun hangi sınıf veya kademeye girdiği işaretlenir. Hiçbir sınıfa giremediği veya sınıf kaybettiği durumda bunun hangi sebeplerden ileri geldiği, kontrolör tarafından tarla kontrol raporuna işlenir ve sınıf kaybetme nedeni daire içine alınır.

d) Tarla kontrolünde tohumluğun aranılan sınıfa girmesini engelleyen sebepler varsa ve teknik olarak bu engellerin yetiştirici tarafından giderilebilmesi mümkünse, yetiştiriciye Ek-4’de yer alan tarla kontrol ihbarnamesi verilir. İhbarnamede belirtilen zamanda kontrolör tarafından yeniden tarla kontrolü yapılır.

e) Parsellerde yapılan kontroller neticesinde tohumluklar Ek-5’de yer alan tarla kontrol standartlarına uygun olma şartı aranır.

Ambalajlama ve etiketleme

MADDE 7 – (1) Tohumluklar resmi olarak belirlenen şartlara uygun şekilde ambalajlanarak ve etiketlenerek satışa arz edilir. Ambalajlama ve etiketlemede aranacak şartlar Ek-6’da belirtilmiştir.

(2) Etiketler, TTSM veya Bakanlık tarafından yetki verilen kuruluştan tarla kontrol raporu sonuçlarına göre temin edilir.

Tohumluk numuneleri

MADDE 8 – (1) Tohumluk numuneleri, Bakanlıkça belirlenen tohumluk numunesi alma esaslarına uygun olarak alınır ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

(2) Tohumluk partilerine ait asgari numune miktarı, azami ambalaj ve parti büyüklükleri Ek-7’ de belirtilmiştir.

Tohumluk partilerinin işaretlenmesi

MADDE 9 – (1) Tohumluk partileri, TR.00.KKKK.NNNN biçiminde numaralandırılır. Numaralandırmada;

a) TR         : Ülke kodunu,

b) 00          : Tohumluğun üretildiği ilin plaka numarasını,

c) KKKK  : TTSM tarafından verilen üretici kod numarasını,

ç) NNNN  : Tohumluğun parti sıra numarasını

ifade eder.

(2) Laboratuvara rutubet tayini için tohumluk numunesi gönderilecekse, numuneler Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun olarak alınır ve ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

Laboratuvar kontrolleri

MADDE 10 – (1) Tohumlukların laboratuvar analizleri Bakanlıkça görevlendirilen veya yetki verilen tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılır.

(2) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları, sertifika verilmesi veya analiz raporu düzenlenmesi amacıyla kendilerine gönderilen tohumluk numunelerinde gerekli laboratuvar analizlerini yaparak sertifika veya rapor düzenler.

(3) Numune miktarı asgari numune miktarının altında ise numuneler laboratuvar analizlerine tabi tutulmaz.

(4) Tohumluklar, laboratuvar kontrolleri sonucunda, Ek-8’de yer alan standartlara uygun olmak zorundadır.

(5) Yönetmelik kapsamında yer alan bitki türlerine ait tohumluk üretimlerinin laboratuvar analizlerinde Avena  fatua, Avena lodoviciana, Avena sterilis, Cuscuta spp. oranları sıfır olmak zorundadır.

Laboratuvar analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ve belgelendirme

MADDE 11 – (1) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizleri sonucunda tohumluklara sertifika veya rapor düzenlenir.

(2) (Değişik:RG-14/9/2008-26997) Tohumluk sertifikaları ve raporlar, Genel Müdürlük tarafından belirlenen formata uygun olarak sertifikasyon kuruluşları tarafından düzenlenir.

(3) Üreticinin talebi halinde hasat edilen, işlenmemiş tohumluklar için ham tohumluk sertifikası düzenlenir.

(4) Ham tohumluk sertifikası ile belgelendirilecek tohumluklardan numune alınır. Üreticinin talep etmesi durumunda, analiz sonuçları üreticiye bildirilir.

(5) Ham tohumluk sertifikası düzenlenen tohumlukların son kullanıcılara satışı yapılamaz.

(6) Tohumluk sertifikaları ve raporlar üç nüsha olarak düzenlenir. Sertifikanın veya raporun birinci nüshası üreticiye verilir, ikinci nüsha sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir, üçüncü nüsha ise numuneyi gönderen başvuru kuruluşuna gönderilir.

(7) Tohumlukların piyasa denetimleri sırasında alınan denetleme numuneleri analiz sonuçları için tohumluk analiz raporu düzenlenir ve denetleme numunesi olduğu belirtilir.

(8) Tohumluğunun kalite değerini öğrenmek isteyen kişi veya kuruluşlara, tohumluğun menşei ve standartlara uygunluğu aranmadan, sahibinin beyanı esas alınarak ve talep edilen testler yapılarak analiz sonuçları bildirilir.

(9) Laboratuvar analizleri sonucunda, tohumluk sınıflarının hiçbirinin standartlarını tutmayan numunenin temsil ettiği tohumluklar için tohumluk olamaz raporu düzenlenir. Tohumluk olamaz raporu düzenlenen numunenin temsil ettiği partiler tohumluk olarak değerlendirilmez ve pazarlanmaz.

(10) Sertifikalandırılan ve bir yıl içinde satılmayan stoktaki sertifikalı tohumluklar için satışa arz edilmeden önce çimlenme analizi yapılır, tohumluk analiz raporu düzenlenir ve düşünceler kısmına sertifikayı düzenleyen kuruluşun ismi ve  "….. tarih ve …. sayılı sertifika ile birlikte geçerlidir" ibaresi yazılır.

Laboratuvar analizlerinin tekrarlanması

MADDE 12 – (1) Tohumluk, laboratuvar analizleri sonunda cansız yabancı madde, ot ve zararlı ot tohumları, diğer mahsul tohumları oranının standartlarını aşması veya sözü edilen bu faktörler sebebiyle saf tohumluk oranının standardından düşük çıkması nedeniyle sınıf düşmüş ya da kaybetmişse; tohumluk üreticisi, ürettiği tohumluktan yeniden selektörleme yaparak numune alınmasını ve bu numunenin laboratuvar analizlerine tabi tutulmasını talep edebilir. Bu talep başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde aşağıdaki belgelerle yapılır.

a) Tarla kontrol raporu,

b) Sertifikasyon kuruluşu tarafından verilen sertifika veya raporun aslı,

c) Ek-9’da yer alan Analiz Tekrarı Formu.

(2) Başvuru kuruluşu, üretici tarafından yeniden selektörlenen laboratuvar analizlerinin tekrarı istenen tohumluktan usulüne uygun tohumluk numunesi alarak, numune gönderme protokolü ve yukarıdaki belgelerin birer örneğini ekleyerek ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderir.

(3) İlgili sertifikasyon kuruluşu gerekli analizleri yapar. Analiz sonucunda düzenlenen sertifika veya raporların birinci nüshası üreticiye, ikinci nüshası başvuru kuruluşuna gönderilir. Üçüncü nüsha ise sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi sertifika veya raporun yerine geçerli olduğu yazılır.

Laboratuvar analizlerine itiraz

MADDE 13 – (1) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizlerine üretici veya yetiştiriciler tarafından, sertifika veya raporun alındığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde itiraz edebilir.

(2) Laboratuvar analizleri ile ilgili itirazlarda referans laboratuvar olan TTSM yetkilidir.

(3) Tohumluk sertifikasyon kuruluşları tarafından yapılan laboratuvar analizlerine itiraz başvuru kuruluşuna bir dilekçe ekinde aşağıdaki belgelerle yapılır.

a) Tarla kontrol raporu,

b) Sertifikasyon kuruluşu tarafından verilen sertifika veya raporun aslı,

c) Ek-10’da yer alan Analiz İtiraz Formu.

(4) Başvuru kuruluşu, itiraza konu tohumluğun şahit numunesini yukarıdaki belgeleri de ekleyerek TTSM ne gönderir.

(5) Analiz sonucunda düzenlenen sertifika veya raporların birinci nüshası üreticiye verilir. İkinci nüsha ise sertifikasyon kuruluşunda muhafaza edilir. Üçüncü nüshası başvuru kuruluşuna gönderilir. Bu sertifika veya raporun düşünceler hanesine hangi sertifika veya raporun yerine geçerli olduğu yazılır.

(6) Referans laboratuvar olarak kabul edilen TTSM tarafından yeniden yapılan laboratuvar analizleri sonucunda verilen sertifika veya rapor kesindir. 

Tohumlukların yeniden ambalajlanması ve etiketlenmesi

MADDE 14 – (1) Ham tohumluk sertifikası ile belgelendirilen tohumlukların yeniden ambalajlanması,  etiketlenmesi ve sertifikalandırılması aşağıdaki şekilde yapılır.

a) Tohumluk sahibi kuruluş ham tohumluk sertifikası ile tohumlukların bulunduğu ildeki başvuru kuruluşuna müracaat eder.

b) Kontrolör tarafından sertifikanın temsil ettiği partiye ait ambalajlar üzerindeki etiketler sökülür ve sökülen etiketlerin temsil ettiği tohumluk miktarı tespit edilir.

c) Üretici veya tedarikçiler tohumluk partilerini paketleyerek etiketleme sonrasında, başvuru kuruluşuna numune aldırma talebinde bulunur.

ç) Farklı tohumluk partilerinden çeşidi, sınıf ve kademesi aynı olmak şartıyla paçal yapılabilir. Üretici veya tedarikçi her paçalı meydana getiren partilerin referans numaralarını ve paçalı oluşturan partilerin paçaldaki oranını gösteren kayıtları tutmak ve başvuru kuruluşuna bildirmekle yükümlüdür.

d) Kontrolör yeni oluşturulan partilerden numune alır. Numune gönderme protokolüne, müracaat esnasında verilen sertifikanın tarih ve numarası ile parti numarası veya numaraları işlenir ve ham tohumluk sertifikasının aslı ile birlikte ilgili sertifikasyon kuruluşuna gönderilir.

e) Sertifikasyon kuruluşları, sertifika düzenlenmesi amacıyla gönderilen tohumluk numunelerinde gerekli laboratuvar analizlerini yaparak, 11 inci madde hükümlerine göre sertifika veya rapor düzenler.

(2) İthal tohumluklar orijinal ambalajları bozulmadan ithal edildiği şekilde satışa arz edildiği gibi, ithal eden firma tarafından küçük paketlere bölünerek aşağıdaki şartlarla yeniden paketlenip satışa arz edilebilirler.

a) Bu tohumlukların yeniden ambalajlanması ve etiketlenmesi işlemleri TTSM tarafından birinci fıkra hükümlerine göre yürütülür.

b) OECD etiketli tohumluklar, ithal edilen ülkenin yetkili sertifikasyon kuruluşundan ithalatı yapan firma tarafından yazılı muvafakat alınır.

c) Bu tohumlukların sertifikasyon ile ilgili kalite kriterleri ve her türlü sorumlulukları ithalatı yapan ve yeniden paketleme işleminden geçiren tedarikçi veya tohum üreticisine aittir.

ç) Paketlerin açılıp yeniden ambalajlanması işlemi yalnızca ithalatı yapan tedarikçi veya tohum üreticisi tarafından yapılabilir.

d) Paketleri açarak ambalajlanmasını yapan ithalatçı firma, yeni paketlerin üzerine tohumluk etiketlerinin üzerinde bulunması gereken bilgilere ilaveten "Bu tohumluk firmamızca ithal edilip firmamız tarafından yurt içinde paketlenmiştir" ibaresini koyacaktır.

e) Bu kurallar çerçevesinde yeniden etiketlenen ve ambalajlanan tohumluklar OECD sistemine göre sertifikalandırılmış kabul edilir.

f) Eğer paçalı meydana getiren partiler, farklı ülkelerde üretilen tohumluklardan oluşturulmuş ise, bu ülkelerin isimleri etikette belirtilir.

Kontrol denemeleri

MADDE 15 – (1) Orijinal ve sertifikalı sınıftaki tohumluk partilerinde son kontrol, elit sınıftaki tohumluk partilerinde ise ön ve son kontrol denemeleri TTSM tarafından yapılır. Bu denemelerde, tohumluk partilerini temsil eden örneklerin çeşit safiyeti yönünden belirlenen standartlara uygunluğu test edilir.

(2) Ön ve son kontrol denemelerinde çeşit safiyeti yönünden standartlara uygun olmayan parsellere ait tohumluk üretim alanları sertifikasyon kuruluşları tarafından denetlenir. Ön kontrol denemelerinde ardı ardına üç yıl çeşit safiyeti yönünden standartlara uygun olmadığı tespit edilen çeşitlerin kaydı, TTSM tarafından hazırlanan rapora istinaden, Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğinde belirtilen Tarla Bitkileri Tescil Komitesi tarafından iptal edilebilir.

Pazarlama

MADDE 16 – (1) Kayıt listesinden çıkarılan çeşitlere ait tohumlukların, stokları Bakanlığa bildirmek kaydı ile en fazla üç yıl çoğaltım ve ticareti yapılabilir.

(2) İthal edilen tohumlukların, Yönetmelikte yer alan asgari sertifikasyon standartlarını karşılaması gerekir.

(3) Çoğaltım amacıyla en az orijinal sınıftaki tohumlukların ithaline izin verilir.

(4) Bu Yönetmelik hükümlerine göre üretilip belgelendirilen tohumluklar, 10/6/2005 tarihli ve 25841 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik" esaslarına göre belgelenmesi durumunda organik tohumluk olarak pazarlanabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

 

İdari yaptırımlar

MADDE 17 – (1) Tohumlukların üretim ve pazarlanmasında, 5553 sayılı Tohumculuk Kanununa aykırı hareket edenler hakkında, aynı Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Ücretler

MADDE 18 – (1) Yönetmelik kapsamında yapılan tarla kontrolü, laboratuvar analizleri, belgelendirme ve etiket hizmetleri ücrete tabidir. Bu ücretler Bakanlık tarafından yeniden değerleme oranında arttırılarak her yıl ocak ayında belirlenir. Ücretler, 28/12/2006 tarihli ve 26390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, "Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Uygulama Yönetmeliği" hükümlerine göre, hizmeti veren kuruluşun döner sermaye işletmesi hesabına peşin olarak yatırılır.

İstisnalar

MADDE 19 – (1) Bilimsel amaçlı çalışmalarda, araştırma ve geliştirme çalışmalarında ve genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılan tohumluklar ile üreticinin kendi ihtiyacını karşılamak amacıyla ürettiği tohumluklarda sertifikalandırma şartı aranmaz.

Düzenleme yetkisi

MADDE 20 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak üzere her türlü düzenlemeyi yapmaya yetkilidir.

Yürürlük

MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

 

 

Sayfa

 

Sayfa

 

 

EK-1

YAĞLI, LİFLİ, TIBBİ VE AROMATİK BİTKİ TÜRLERİ LİSTESİ

 

1

Arachis hypogaea L.

Yer fıstığı

2

Brascica juncea

Hardal

3

Brassica napus (L) partim

Kolza

4

Brassica rapa var. silvestris

Yem şalgamı

5

Cannabis sativa L.

Kenevir

6

Carthamus tinctorius L.                 

Aspir 

7

Glycine max (L) Merr.

Soya fasulyesi

8

Gossypium spp.

Pamuk

9

Helianthus annuus L.

Ayçiçeği

10

Linum usitatissimum L.

Keten

11

Papaver somniferum L.

Haşhaş

12

Nicotiana tabaccum L.

Tütün

13

Sesamum indicum L.

Susam

14

Crocus sativus L.

Safran

15

Carum carvi L.

Kimyon

16

Trigonella foenum L.

Çemen

17

Mentha spp.

Nane türleri

18

Melisa officinalis

Oğul otu

19

Ocimum basilicum

Reyhan

20

Origanum vulgare subsp. Hirtum

İstanbul kekiği

21

Origanum oniles

İzmir kekiği

22

Origanum majarona

Mercanköşk

23

Thymbra spicata

Kara kekik

24

Satureja spp.

Sater

25

Sinapis alba

Beyaz hardal

26

Rosmarinus afficinalis

Biberiye

27

Salvia officinalis

Tıbbi adaçayı

28

Salvia triloba

Anadolu adaçayı

29

Salvia tomentosa

Tüylü adaçayı

30

Siderilis spp.

Dağ çayı

31

Thymus spp.

Kekik

32

Foeniculum vulgare

Rezene

33

Ferula spp.

Çakşır

34

Pimpinella inisum

Anason

35

Angelica sylvestris

Melek otu

36

Carum carvi

Kimyon (iki yıllık)

37

Onethera biennis

Akşam çiçeği

38

Borago officinalis

Hodan

39

Matricaria recutita

Mayıs papatyası

40

Anthemis nobile

Alman papatyası

41

Echinacea spp.

Ekinasya

 

Listede yer almayan türlere ait tohumluklar, aynı cinse ait türlere göre sertifikalandırılır.

 

EK-2

TOHUMLUK BEYANNAMESİ

(Hibritler çeşitler için )

 

Beyannamenin (1)

Tarih:…./…./……  Numarası: …………

Üreticinin adı  soyadı (varsa), kurumu veya ticari ünvanı(2)

 

Üreticinin açık adresi

 

Tohumluğun cinsi ve çeşidi

 

Botanik adı

 

Ekilen tohumluğun sınıf ve döl kademesi

 

 

Ana Tohumluğun

Adı veya numarası

Alındığı yerin adı ve adresi

Alınan tohumluk miktarı (kg)

Sertifikanın alındığı resmi kurum (3)

Sertifikasının tarih ve numarası

Ekilen tohumluk miktarı (kg)

Tohumluğun ekildiği tarih (4)

:

:
:
:
:
:

:

Baba Tohumluğun

Adı veya numarası

Alındığı yerin adı ve adresi

Alınan tohumluk miktarı (kg)

Sertifikanın alındığı resmi kurum (3)

Sertifikasının tarih ve numarası

Ekilen tohumluk miktarı (kg)

Tohumluğun ekildiği tarih (4)

:

:

:

:

:

:

:

Tohumluğun ekildiği tarla veya parselin yeri

adı veya numarası (5)                           

 

Tarla veya parselin alanı (da)

 

                             

Yukarıdaki beyanımın doğru olduğunu bildirir 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve bu Kanuna ilişkin Yönetmeliklere uymayı taahhüt eder gereğinin yapılmasını arz ederim.

 

Tohumluk Yetiştiricisi

Tohumluk Üreticisi

Kabul eden

Onaylayan

Adı, Soyadı, Açık Adresi

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Önemlidir:

(1)     Beyannamenin tarih ve numarası beyannameyi veren tarafından yazılacaktır.

(2)     Sözleşmeli tohumluk yetiştiriliyorsa, sözleşme yapan firmanın adı yazılacaktır.

(3)     Sertifikayı veren tohumluk sertifikasyon kuruluşudur.

(4)     Ekilen tohumluğun kışlık-yazlık veya ana ürün- II. ürün ve örtü altı olduğu belirtilecektir.

(5)     Tohumluklar hangi il sınırları içerisinde ekilmiş ise o ilin adı da yazılacaktır.

 

Ek-3

TOHUMLUK BEYANNAMESİ

( Hibrit Olmayan  Çeşitler  İçin )

Beyannamenin(1)

Tarih :…./…./……..    Numarası : …………

Üreticinin adı, soyadı (varsa), kurumu

veya ticari ünvanı (2)

 

Üreticinin açık adresi

 

Tohumluğun cins ve çeşidi

 

Botanik Adı

 

Ekilen tohumluğun sınıf ve döl kademesi

 

Tohumluğun alındığı yerin adı ve adresi

 

Alınan tohumluğun miktarı (kg)           

 

Tohumluk sertifika veya raporu hangi resmi kurumdan verilmiştir. (3)

 

Tohumluk sertifika veya raporunun tarih ve numarası

 

Tohumluğun ekildiği tarla veya parselin yeri adı veya numarası (4)          

 

Tarla veya parselin alanı (da)

 

Bu tarlaya ekilen tohumluk miktarı (kg)              

 

Tohumluğun ekildiği tarih  (5)              

 

 

Yukarıdaki beyanımın doğru olduğunu bildirir 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve bu Kanuna ilişkin Yönetmeliklere uymayı taahhüt eder gereğinin yapılmasını arz ederim.

 

Tohumluk Yetiştiricisi

Tohumluk Üreticisi

Kabul eden

Onaylayan

Adı, Soyadı, Açık Adresi

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

Adı, Soyadı, Tarih, İmza

 

Önemlidir:

(1)     Beyannamenin tarih ve numarası beyannameyi veren tarafından yazılacaktır.

(2)     Sözleşmeli tohumluk yetiştiriliyorsa, sözleşme yapan firmanın adı yazılacaktır.

(3)     Sertifikayı veren tohumluk sertifikasyon kuruluşudur.

(4)     Tohumluklar hangi il sınırları içerisinde ekilmiş ise o ilin adı da yazılacaktır.

(5)     Ekilen tohumluğun kışlık-yazlık veya ana ürün- II. ürün ve örtü altı olduğu belirtilecektir.

 

Ek- 4

TARLA KONTROL İHBARNAMESİ

 

 

                                                                                                                             Tarih       : .....................                                                                                                                                      No           : .....................

 

 

Yetiştiricinin Adı ve Soyadı   :.............................................................................................

Adresi                                                    :.............................................................................................

Tohumluğun Cins ve Çeşidi   :.............................................................................................

Ön Bitki                                 :.............................................................................…………..

Tarla ve Parsel No. veya Adı :.............................................................................................

Tarla Alanı (Dekar)                               :........................................................................................….

Üretici                                                    :.............................................................................................

Düzenleme Tarihi                  :.............................................................................................

Ekilen Tohumluğun Alındığı

Tarihteki Sınıfı ve Döl Kademesi:.......................................................………….......................

 

 

 

 

YAPILAN TARLA KONTROLÜNDE TOHUMLUĞUN

ARANILAN SINIFA GİRMESİNİ ENGELLEYEN

HUSUSLAR

 

 

 

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

................................................................................................

 

Yukarıda belirtilen hususlardan dolayı tohumluğunuz tarla muayenesi yönünden herhangi bir sertifikalı tohumluk sınıfına girmemektedir. Ancak teknik olarak bu engellerin tarafınızdan giderilmesi mümkündür. ...../...../20……  tarihinde kesin rapor verilmek üzere yeniden gelineceğinin bilinmesi ve gereğinin ona göre yapılması rica olunur.

 

 

 

              İhbarnameyi düzenleyenlerin                                                                     İhbarnameyi alan yetiştiricinin

            Adı, Soyadı, açık görev adresleri                                                                               Adı ve Soyadı

                             ve imzaları                                                                                                      İmzası                                                                                                         

EK-5

TARLA KONTROL STANDARTLARI

 

                 a) Tohumluklara ait sınıf ve döl kademeleri

 

Tablo 1: Tohumluklara ait sınıf ve döl kademeleri

Türler

Elit

Orijinal

Sertifikalı

Yer fıstığı, soya

-

1

3

Kolza, kenevir, aspir, keten, haşhaş, susam, safran, çemen, kimyon, tütün, kekik, ada ve dağ çayı, yem şalgamı, hardal, beyaz hardal

-

1

2

Pamuk

1

1

2

Ayçiçeği ve hibritleri, hibrit pamuk, hibrit kolza

-

1

1

Kök, kabuk ve yumrusunda yararlanılan tıbbi ve aromatik bitkiler

-

1

1

Herba, yaprak ve çiçeğinden faydalanılan tıbbi ve aromatik bitkiler

-

1

1

 

b) Tarla kontrolü dönemleri

 

Tablo 2:Tarla kontrolü dönemleri

Türler

1.kontrol dönemi

2. kontrol dönemi

3. kontrol dönemi

Pamuk

Pamuk kozalarının % 50 sinin açıldığı

 

 

Hibrit pamuk

Erken çiçeklenme devresinde,

Tam çiçeklenme devresinde

Çiçeklenmenin son döneminde ebeveyn bitkilerde polen verme döneminden sonra

Hibrit ayçiçeği

Tabla teşekkülü

%50 çiçeklenme

-

Kolza

% 50 kapsül

 

-

Hibrit kolza               

Çiçeklenme öncesi

Çiçeklenme dönemi

Çiçeklenme sonrası baba bitkilerin imhası 

Aspir

% 50 çiçeklenme

Hasat olgunluğunda

-

Ayçiçeği, tütün

% 50 çiçeklenme

 

-

Yer fıstığı

Kapsül oluşum zamanı başlangıcı

 

-

Susam, kenevir, soya, keten,  safran, çemen, kimyon, haşhaş, yem şalgamı, hardal, beyaz hardal  (*)

% 50 çiçeklenme

Hasat olgunluğu

-

Kök, kabuk ve yumrusunda yararlanılan tıbbi ve aromatik bitkiler

Tohum oluşumu sonrası

Hasat zamanında

-

Herba, yaprak ve çiçeğinden faydalanılan tıbbi ve aromatik bitkiler

% 85 çiçeklenmede

Hasat zamanında

-

(*) Çeşit safiyetinin kontrolü için ana kapsül esas alınır, hastalıklar her iki dönemde de kontrol edilir.

 

c) Ön bitki şartı

Tohumluk üretilen bir tarlaya, çeşit safiyetini korumak amacıyla, aynı çeşidin tohumluğu sınıf ve döl kademeleri birbirini izleyecek şekilde ekilebilir. Türlere göre ön bitki şartları aşağıda belirtilmiştir.

1) Yer fıstığı, aspir, ayçiçeği, soya ve haşhaş tohumluk üretimi yapılacak tarlaya en az bir yıl aynı türe ait başka bir çeşit ekilmemiş olmalıdır.

2) Orijinal sınıfta kolza, hardal, beyaz hardal ve yem şalgamı tohumluğu üretilecek tarlaya en az dört yıl, sertifikalı sınıfta en az  iki yıl Cruciferae familyasından bir bitki ekilmemiş olmalıdır.

3) Kenevir tohumluğu üretilecek tarlaya en az iki yıl başka bir kenevir çeşidi ekilmemiş olmalıdır.

4) Pamuk tohumluğu üretilecek tarlaya en az bir yıl Malvaceae familyasından bir bitki ekilmemiş olmalıdır.

5) Keten, tütün ve susam tohumluğu üretilecek tarlada ön bitki şartı aranmaz.

6) Tıbbi ve aromatik bitki tohumluğu üretilecek tarlada en az bir yıl aynı türe ait farklı bir çeşit ekilmemiş olmalıdır.

7) Hibrit kolza tohumluğu üretilecek tarlaya en az beş yıl Cruciferae familyasından bir bitki ekilmemiş olmalıdır.

 

ç) İzolasyon mesafeleri

      

Tablo 4:Türlere ait izolasyon mesafeleri

 

Türler

İzolasyon Mesafesi (metre)

 

Elit

Orijinal

Sertifikalı

Yer fıstığı, Keten

-

5

5

Kolza,  hibrit kolza

-

1.000

400

Kenevir

-

500

500

Aspir 

-

1.000

600

Soya

-

10

5

Pamuk

50

50

15

Hibrit pamuk

-

800

600

Ayçiçeği (*)

-

3.000

2.000

Haşhaş

-

50

20

Tütün

-

400

400

Susam, kimyon, safran, hardal, yem şalgamı  ile diğer tıbbi ve aromatik bitkiler

-

400

200

Çemen

-

100

50

Lamiaceae  familyası bitkileri

-

1500

1000

 (*) Hibrit çeşitler dahil

 

d) Tarla kontrolünde esas alınan birim sahalar

1) Tütün tohumluk üretimleri için tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü 20 m2, hardal, beyaz hardal, yem şalgamı, kolza, kimyon, safran, çemen ve diğer tıbbi ve aromatik bitkiler için 10 m2dir.

2) Yer fıstığı, kenevir, aspir, soya, pamuk, ayçiçeği, keten, haşhaş, susam türlerine ait tohumluk üretimleri için tarla kontrolüne esas olacak birim saha büyüklüğü yüz adet bitkidir. Hibrit çeşitlerde yüz ana ve yüz baba bitki esas alınır.

3) Birim sahalarda yapılacak kontrollerde tekrarlama sayısı tarla büyüklüğüne göre aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

0 – 50 dekara kadar               5,

51 – 100 dekar arası              10,

101 dekar veya fazla             15 birim sahada sayım yapılır.

 

e) Türlere göre tarla üretim standartları

A-YER FISTIĞI

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2 ve 3

Diğer tür ve çeşitler (Tip dışı bitkiler dahil)

0

0.3

1

Yaprak lekesi (Cercospora sp.)

0

0.5

3

Kök çürüklüğü

0

0.5

5

 

B-KOLZA

 

Faktörler (dekarda bitki sayısı en çok)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

25

50

100

Kök uru  (Plasmodiophora brassicae)

0

0

0

Siyah damar çürüklüğü

(Xanthomonas campestris pv. campestris)

0

5

25

Boğaz kara çürüklüğü (Phoma lingam)

0

0

0

Erken kapsül yanıklığı (Alternaria spp)

5

25

50

Beyaz çürüklük (Sclerotinia sclerotorium)

0

20

40

 

C-KENEVİR

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

0.2

0.3

Zararlı otlar  (küsküt ve delice)

0

0

0

 

Ç-ASPİR

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler (Tip dışı bitkiler dahil)

0.2

0.4

1

Aspir yaprak lekesi (Alternaria carthami)

0

0.1

0.2

 

D-SOYA

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2 ve 3

Diğer çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0.1

0.5

2

Virüs hastalıkları (toplam)

0

0

1

Bakteriyel püstül

(Xanthomonas axonopodis pv. glycines)

Bakteriyel yanıklık

(Pseudomonas savastonoi pv. glycinea)

0

0

1

Fungal hastalıklar

0

0.1

3

 

E-HİBRİT PAMUK

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Ana hatlarda tip dışı bitkiler (en çok %)

0,2

0,5

Ana hatlarda polen veren bitki (en çok %)

0,1

0,3

Baba hatlarda tip dışı bitkiler (en çok %)

0,2

0,5

 

F-PAMUK

 

 

Elit

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler ve tip dışı bitkiler  (en çok adet/dekar)

0

0

10

30

 

G-AYÇİÇEĞİ AÇIKTA DÖLLENEN

 

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Tip dışı bitkiler

0.2

0.4

Orobanşlı ayçiçeği

0.1

0.2

Mildiyö (Peronospora helianthi)

0

0.2

Kök çürüklüğü (Sclerotinia sclerotiorum)

0

5

 

Sayfa

Ğ-HİBRİT AYÇİÇEĞİ

Tarlada kontrolü yapılacak hastalıklarla ilgili standartlar açıkta döllenen ayçiçeği standartları ile aynıdır.

A hattı    Sitoplazmik erkek kısırdır. Polen tozu yoktur.   tohumluk üretiminde ana hattı olarak kullanılır.

B hattı     Normal sitoplazmalı ve kendine fertildir. Polen tozu verir. Diğer özellikleri yönünden A hattının aynısıdır. A hattının devamı ve çoğaltılmasında kullanılır. Restorer gen taşımaz.

C hattı     Sitoplazmik erkek kısırlığı gideren restorer gen taşır. Resesif dallı veya dalsız olabilir. hibrit tohumluğunun elde edilmesinde kullanılan baba hattıdır.

Faktörler (en çok %)                                                                                 

A (Ana Hattı)

B

C  (Baba Hattı)

Tek tablalı hat içindeki dallı bitkiler

0.1

0.1

-

Dallı hat içerisindeki tek tablalı bitkiler (*)

-

-

0.1

Steril hat içerisindeki polen veren bitki

0.1

-

-

Fertil hat içerisindeki steril bitkiler

-

0.1

0.1

Hatların genel durumuna uymayan tip dışı bitkiler

0.2

0.2

0.2

Orobanşlı ayçiçeği

0,1

0,1

0,1

Mildiyö (Peronospora helianthi)

0

0.2

0.2

Kök çürüklüğü (Sclerotinia cslerotiorum)

0

5

5

(*) C hattı (baba hattı) dalsız ise bu faktör değerlendirmeye alınmaz. Tek tablalı hatlardaki standartlar uygulanır. ( A ve B hatları gibi).

 

H-KETEN

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler  ( Tip dışı bitkiler dahil)

0

1

2

 

I-HAŞHAŞ

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler

0

0.5

1

Tip dışı (açık kapsüller 2. kontrolde)

0

2

4

Haşhaş mildiyösü (Peronospora arborescens)

0

0

1

Haşhaş kök boğazı yanıklığı (Dendryphion papaveris)

0

0

1

                                                                              

İ-TÜTÜN

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 

Diğer çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

2

Virüsle bulaşık bitkiler

0

2

Tütünde vahşi ateş (Pseudomonas syringae pv. tabaci)

0

0

 

 

 

 

 

J-SUSAM

 

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler (tip dışı bitkiler dahil)

0

1

2

Susam phyllody’si (Phytoplasma spp.)

0

0

1

Çökerten (Alternaria sp.)

0

2

10

Kök çürüklüğü (Fusarium ve benzerleri)

0

3

5

 

K-KİMYON, SAFRAN, ÇEMEN VE DİĞER TIBBİ VE AROMATİK BİTKİLER

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler ( tip dışı bitkiler dahil)

0

1

2

 

L-YEM ŞALGAMI, HARDAL ve BEYAZ HARDAL

Faktörler (en çok %)

Orijinal

Sertifikalı 1

Sertifikalı 2

Diğer çeşitler ( tip dışı bitkiler dahil)

0,1

1

1

 

Ek-6

AMBALAJLAMA VE ETİKETLEME

 

A.AMBALAJLAMA

 

a)  Ambalaj üzerinde bulunması gereken minimum bilgiler;

 

1)   Üretici veya tedarikçinin adı ve adresi,

2)   Tür adı,

3)   Çeşit adı

4)    Tohumluğun sınıfı ve kademesi,

5 )   Ambalajın net ve bürüt ağırlığı,

6)    Tohumluğun ilaçlı olup olmadığı, ilaçlı ise ilacın adı yazılmalıdır.

 

b)   Tohumluklar çuval, torba, paket veya kutu ambalajlar içinde satılır.

 

c)    Tohumluk ambalaj bilgileri silinmeyecek ve kazınmayacak şekilde olmalıdır.

 

 

B.ETİKETLEME

 

a)   Tohumluk Etiketlerinde Bulunması Gereken Minimum Bilgiler;

 

1)     Etiketi düzenleyen sertifikasyon kuruluşunun adı ve logosu

2)    Tohumluk partisinin numarası,

3)    Numunenin alındığı veya mühürlemenin yapıldığı tarih. Ay ve yıl olarak,

4)    Tür adı,

5)     Çeşit adı,

6)     Tohumluk sınıfı ve döl kademesi,

7)     Tohumluk ambalajının beyan edilen net ve bürüt ağırlığı veya tohum sayısı,

8)     Tohum ilaçlanmışsa ilacın adı,

9)      Melez çeşitlerde melez kelimesi,

10)    Üretici firmanın adı ve adresi bulunmalıdır.

 

a)   Tohumluk sınıflarına göre etiketler aşağıdaki renklere uygun olarak düzenlenir.

 

Tohumluk Sınıfları

Etiket Renkleri

Elit

Beyaz zemin üzerine mor kuşak